Táo bón xuất hiện phổ biến ở mọi lứa tuổi. Nguyên nhân gây ra tình trạng này có thể do nhịn đại tiện hay chế độ ăn thiếu chất xơ. Song tình trạng táo bón ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống và sức khỏe của bạn và người thân xung quanh nên bạn cần lưu tâm đến vấn đề táo bón này.

Táo bón là gì?

Táo bón là hiện tượng đại tiện không thường xuyên và phân rắn, khó đại tiện. Theo y học, được định nghĩa là dưới 3 lần đi đại tiện trong một tuần. Đây là hiện tượng đi ngoài khó khăn, giảm số lần đi ngoài, mất nước trong phân. Có hai loại táo bón là táo bón cơ năng và táo bón thực thể. Táo bón loại đầu phổ biến hơn, không đáng quan ngại. Nhưng táo bón thực thể hay táo bón mạn tính lại gây ảnh hưởng lớn đến công việc và sinh hoạt hàng ngày.

tao-bon

Nguyên nhân gây táo bón

Việc phân trở nên khô cứng do phân đi qua phần trực tràng của cơ thể chậm hơn bình thường gây nên tình trạng bón. Những nguyên nhân tác động tạo nên táo bón cơ năng điển hình ở cơ thể có thể kể đến:

  • Chế độ ăn không hợp lý: Chế độ ăn ít rau xanh, ít chất xơ, thức ăn nhiều mỡ, giàu chất béo động vật, thức ăn sẵn, uống ít nước.
  • Lạm dụng các chất kích thích: Như cafein, rượu, bia,…gây lợi tiểu, mất nước.
  • Chế độ sinh hoạt: Ít vận động, đi lại, ngồi một chỗ nhiều do tính chất công việc bắt buộc (dân văn phòng) hay do tuổi tác (trẻ nhỏ và người già) hoặc do bệnh tật gây nên. Áp lực công việc căng thẳng là một trong các yếu tố nguy cơ gây táo bón cao.
  • Thói quen, tâm lý: Ngại đi ngoài, thường xuyên bỏ qua nhu cầu đi đại tiện, thói quen nhịn đại tiện xuất hiện, lâu ngày sẽ dẫn tới tình trạng táo bón kéo dài.
  • Dùng thuốc: Tình trạng táo bón gây nên do tác dụng phụ của các loại thuốc như thuốc giảm đau, thuốc gây tê, thuốc về huyết áp…
  • Tiền sử gia đình: Gia đình có tiểu sử bị mắc táo bón thì khả năng cao đời con, đời cháu cũng mắc táo bón do yếu tố gen di truyền qua các thế hệ.
  • Dị ứng sữa bò: Do sữa và các chế phẩm từ sữa.
  • Tiếp xúc với các hóa chất độc hại lâu ngày: điển hình là chì.

tao-bon

Bên cạnh đó, tình trạng táo bón có thể do các bệnh lý gây nên, trong đó có các nguyên nhân sau:

  • Nguyên nhân thần kinh: Các bệnh lý về thần kinh như: Parkinson, tai biến mạch máu não, táo bón sau chấn thương tủy sống,…gây nên những thương tổn ở thần kinh, ảnh hưởng đến khả năng đi ngoài, hay kiểm soát việc đi đại tiện.
  • Nguyên nhân tiêu hóa: Các vấn đề liên quan mật thiết đến đường tiêu hóa như trĩ, sa trực tràng, tắc ruột, hội chứng ruột kích thích,…cũng là một trong những nguyên nhân gây nên táo bón, do có sự tác động trực tiếp vào trực tràng.
  • Nguyên nhân nội tiết: Sự thay đổi nội tiết ở phụ nữ có thai và sau sinh. Việc thay đổi nồng độ progesterone trong thai kỳ làm giảm nhu động ruột và đại tràng, giảm co thắt cơ trơn, từ đó dẫn đến táo bón. Và khi bà mẹ mang thai, bào thai lớn chèn ép lên khung chậu khiến sự co bóp và di chuyển của phân trở nên khó khăn hơn.

Triệu chứng của táo bón

Các bạn nên chú ý khi bản thân xuất hiện các triệu chứng sau đây:

  • Đi ngoài với tần suất ít hơn 3 lần/ tuần.
  • Phân cứng, khô, khó đi ra ngoài. Phân mang kích thước lớn, cọ xát vào niêm mạc hậu môn, cọ xát nhiều gây chảy máu niêm mạc, khiến bề mặt phân dính máu, kèm theo chất nhầy của đại tràng, trực tràng.
  • Có cảm giác đầy hơi, có biểu hiện đau bụng, cứng bụng.
  • Rặn mạnh khi đi ngoài gây cảm giác căng thẳng, không muốn đi ngoài do sợ đau khi đại tiện, không đi ra hết phân trong trực tràng.
  • Trạng thái cáu kỉnh, tức giận thường xuyên do đại tràng hấp thu chất độc từ phân vào máu, gây nên nhiễm độc thần kinh.

tao-bon

Cách điều trị táo bón hiệu quả

Chữa táo bón không khó lắm. Nếu trường hợp bạn chỉ mắc táo bón cơ năng, tức là bạn chỉ bị táo bón thể nhẹ thì có thể điều trị bằng các cách đơn giản sau:

Thay đổi chế độ ăn

  • Tăng cường ăn các loại trái cây, rau củ quả tươi, ngũ cốc để bổ sung chất xơ nhằm thúc nhu động ruột hoạt động. Khuyến cáo nên ăn ít nhất từ 18-30 chất xơ/ ngày.
  • Uống nhiều nước: Bạn nên tạo thói quen uống nước thường xuyên, mỗi ngày, kể cả khi không khát, uống đủ 1.5-2 lít/ngày.
  • Thay đổi loại sữa phù hợp với người bị táo bón khi uống sữa.
  • Bổ sung lợi khuẩn và chất xơ hòa tan: Giúp ăn ngon miệng, cải thiện tình trạng hấp thụ thức ăn, tiêu hóa nốt phần thức ăn dư thừa còn lại (phân mịn, thành khuôn, dễ ra hơn), ngăn ngừa cũng như giảm thiểu tình trạng táo bón.

tao-bon

Sử dụng thuốc đặc trị táo bón

  • Bạn chỉ nên sử dụng các thuốc hỗ trợ nhuận tràng (chất bôi trơn, thụt hậu môn,…) như là một giải pháp cuối cùng, và nên dùng thuốc đúng liều để điều trị táo bón theo chỉ dẫn và có sự trao đổi với bác sĩ một cách cụ thể.

Tìm hiểu: Men vi sinh: Tác dụng và cách dùng hiệu quả

Vận động thường xuyên

  • Tạo thói quen tập thể dục, khoảng 20 phút mỗi ngày để thư giãn tinh thần, thả lỏng cơ thể, tạo sự sảng khoái. Các hoạt động thể chất nếu được duy trì đều đặn sẽ tăng hoạt động của các cơ trong ruột, tránh tình trạng táo bón.

Cải thiện thói quen đi vệ sinh

  • Khi buồn đi vệ sinh thì đi luôn chứ không trì hoãn.
  • Tạo thói quen, chọn một thời gian cố định trong ngày để đi vệ sinh, tránh vội vàng.
  • Khi đi vệ sinh thì chân để lên một cái ghế thấp tạo góc 45 độ giữa đầu gối và hông.

Còn nếu bạn đang ở trong trường hợp táo bón thực thể, kéo dài thì bạn nên tìm đến và thăm khám tại các cơ sở uy tín để bác sĩ có thể đưa ra phương pháp điều trị hợp lý.

Khi bị táo bón thì nên ăn những món ăn gì?

Một số loại trái cây tốt cho hệ tiêu hóa, nhất là đối với những người bị táo bón, họ rất cần chất xơ.

tao-bon

Bổ xung chất xơ là điều cần thiết

  • Quả bơ: Bơ có hàm lượng chất xơ cao, dễ dàng chế biến.
  • Quả mơ: Dù mơ chua nhưng bản thân nó lại chứa rất nhiều các chất như vitamin A, C, Kali; chất xơ và các chất khác (có thể ép lấy nước và pha loãng). Mận, lê, đào và táo cũng có tác dụng tương tự trong việc giảm thiểu tình trạng táo bón.
  • Dưa hấu: Bổ sung nước cho có thể và cung cấp đầy đủ chất xơ và vitamin C cần thiết giúp hệ tiêu hóa làm việc tốt hơn.
  • Trái cây có múi: Những loại quả này đều chứa chất Naringenin đóng góp tích cực vào việc làm giảm triệu chứng táo bón.
  • Các loại rau xanh: Các loại rau như rau bina, bông cải xanh,…không chỉ giàu chất xơ, cải thiện tình trạng táo bón khá tốt mà còn đem lại nguồn vitamin cho cơ thể.
  • Một số loại đầu: Trong các loại đậu (đậu Hà Lan, đậu lăng,…) chứa hỗn hợp chất xơ hòa tan và không hòa tan, khiến cho phân mềm, dễ dàng đi qua ruột.

 

  • Các loại hạt: Hạt chia giúp phân mềm, còn hạt lanh thì kích thích nhu động ruột.

 

  • Một số loại thực phẩm khác: khoai lang, atiso, đại hoàng,…

 

 

 

Trên đây là những thông tin giải đáp thắc mắc khi bạn gặp phải trường hợp táo bón. Mong rằng sau khi tham khảo bài viết trên thì bạn sẽ biết cách để cải thiện tình trạng sức khỏe của bản thân cũng như người thân trong gia đình.

Leave a comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *