Nóng rát thượng vị hiện là một bệnh rất phổ biến. Bệnh do rất nhiều nguyên nhân, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người bệnh và còn là dấu hiệu của một số căn bệnh nguy hiểm khác. Bài viết này sẽ cung cấp những thông tin cơ bản về cách nhận biết cũng như điều trị bệnh và phòng tránh xảy ra các biến chứng.

Nóng rát thượng vị là bệnh gì?

Nóng rát thượng vị là tình trạng đau nhói và bỏng rát vùng từ trên rốn đến phía dưới mũi xương ức. Hiện tượng này thỉnh thoảng mới xuất hiện hoặc cũng có thể diễn ra đau âm ỉ, kéo dài. Bên cạnh cảm giác nóng rát, người bệnh có thể bị ợ chua, ợ nóng, đầy bụng, khó tiêu. Các triệu chứng này thường xuất hiện rõ nhất ngay trước hoặc sau khi ăn.

nong-rat-thuong-vi

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nóng rát thượng vị

Có thể chia thành hai nhóm nguyên nhân chính:

  1. Nguyên nhân do thói quen ăn uống, sinh hoạt

  • Do ăn uống thiếu khoa học: Ăn quá no hoặc thường hay bỏ bữa, ăn thức ăn chứa nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng, thực phẩm chế biến sẵn… gây ra tình trạng khó tiêu, làm dạ dày chậm tháo rỗng.
  • Thói quen sử dụng các chất kích thích như: rượu, bia, thuốc lá, cà phê,… gây kích ứng dạ dày.
  • Căng thẳng, stress kéo dài làm ảnh hưởng đến hệ thần kinh, từ đó tác động xấu đến hệ tiêu hóa như làm tăng tiết axit dịch vị gây nóng rát.
  1. Nguyên nhân do bệnh lý

Vùng thượng vị chứa nhiều tạng khác nhau như: dạ dày, thực quản, gan, túi mật, tụy… Trong đó nóng rát thượng vị thường gợi ý tới nguyên nhân bệnh lý liên quan đến dạ dày. Có thể kể đến như:

  • Bệnh trào ngược dạ dày- thực quản: Khi dịch trong dạ dày như axit, men tiêu hóa trào ngược lên thực quản sẽ gây tổn thương niêm mạc thực quản dẫn đến bỏng rát và đau tức thượng vị.
  • Bệnh viêm loét dạ dày – tá tràng: Khi niêm mạc dạ dày, đoạn đầu ruột non bị tổn thương, loét do vi khuẩn Hp hoặc sử dụng các loại thuốc gây kích ứng dạ dày như thuốc giảm đau chống viêm NSAIDs cũng có thể gây đau vùng thượng vị.
  • Bệnh viêm thực quản: Niêm mạc thực quản bị viêm, loét do dịch vị trào ngược, do nhiễm trùng hoặc kích ứng bởi thuốc cũng gây đau, rát thượng vị.

nong-rat-thuong-vi

Ngoài ra nóng rát thượng vị còn có thể do bệnh lý của các cơ quan khác như: viêm tụy, viêm gan, xơ gan, sỏi túi mật,…

Tìm hiểu: Đau thượng vị là đau vùng nào? Triệu chứng và cách giảm đau nhanh nhất

Triệu chứng nóng rát vùng thượng vị

Như đã nói ở trên triệu chứng nóng rát thượng vị biểu hiện rõ nhất ngay trước hoặc sau ăn, tức là khi quá đói hoặc quá no. Bệnh có thể diễn biến âm ỉ, kéo dài hoặc xảy ra đột ngột sau khi ăn hay do các bệnh lý cấp tính như: viêm tụy cấp, viêm gan cấp, xuất huyết dạ dày,…

  • Triệu chứng thường gặp nhất là cảm giác bỏng rát, đau tức thượng vị, rất khó chịu.
  • Có thể đi kèm với các triệu chứng khác như: ợ hơi, ợ chua do, đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, nôn.
  • Người bệnh cảm thấy rất mệt mỏi.
  • Đối với các trường hợp đau do bệnh lý, người bệnh thường cảm thấy đau nhiều hơn, tăng dần và lan ra phía sau lưng và bả vai.

Cách điều trị bệnh nóng rát thượng vị

  1. Điều trị nguyên nhân

Trước tiên cần xác định chính xác nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Nếu nguyên nhân là do các bệnh lý nguy hiểm gây nên như: loét dạ dày, viêm tụy, viêm gan,… cần gặp bác sĩ sớm nhất có thể để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

  1. Điều trị triệu chứng:

Có hai giải pháp chính để điều trị triệu chứng là biện pháp dùng thuốc và thay đổi lối sống.

  • Một số loại thuốc có thể được sử dụng để làm giảm triệu chứng nóng rát thượng vị như: thuốc kháng axit, thuốc ức chế bơm proton, kháng H2. Các thuốc này có tác dụng làm giảm axit dạ dày, từ đó hỗ trợ điều trị chứng bỏng rát thượng vị hiệu quả.

Tuy nhiên các thuốc này phải được chỉ định bởi bác sĩ, không được tự ý sử dụng và không nên dùng kéo dài do một số tác dụng không mong muốn như: gây rối loạn tiêu hóa, khó tiêu…

  • Hiện nay, một số bài thuốc Đông y được chứng minh rất hiệu quả trong điều trị nóng rát thượng vị và được sử dụng nhiều do lành tính và an toàn, ít tác dụng phụ.
  • Về việc thay đổi lối sống, người bệnh nên thay đổi thói quen ăn uống và sinh hoạt của mình. Không nên ăn quá no, chia nhỏ các bữa ăn và không để bụng quá đói. Một số loại thức ăn nên tránh như: đồ ăn nhanh, chứa nhiều dầu mỡ, thức ăn chua cay, đồ uống có ga… Nên ăn nhiều trái cây, rau xanh, các loại ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch. Tránh các chất kích thích như thuốc lá, rượu, bia, cà phê.

nong-rat-thuong-vi

Giảm căng thẳng, stress sau khi làm việc, học tập cũng là cách để giảm nhẹ bệnh. Một số hoạt động thư giãn cơ thể rất tốt như: nghe nhạc, tập yoga, tắm nước nóng… Nên tập thể dục đều đặn hàng ngày, mỗi ngày ít nhất 30 phút để có một sức khỏe tốt.

Trên đây là những thông tin cơ bản để giải đáp câu hỏi nóng rát vùng thượng vị là bệnh gì. Nắm rõ được những dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân, triệu chứng đặc trưng của bệnh và phương pháp điều trị để phát hiện sớm và có biện pháp phòng ngừa và xử trí hiệu quả nhất.

Leave a comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *