Nguyên nhân và cách trị dứt điểm hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích được biết đến như một dạng rối loạn tiêu hóa chức năng. Bệnh đặc trưng bởi các dấu hiệu như đau bụng và các thay đổi khi đi đại tiện mà không có dấu hiệu nào về tổn thương thực thể nào ở hệ tiêu hóa của người bệnh.

Hội chứng ruột kích thích là bệnh gì?

Hội chứng ruột kích thích là một dạng rối loạn ở ruột già, nó có thể gây ra những cơn đau bụng kèm theo chứng tiêu chảy hoặc táo bón, tùy thuộc vào tình trạng người bệnh.

hoi-chung-ruot-kich-thich-la-gi
Hội chứng ruột kích thích ảnh hưởng nhiều tới chất lượng cuộc sống

Thông thường, thức ăn sẽ đi từ ruột non đến ruột già. Ruột già sẽ có chức năng là hấp thụ nước và đây chất thải ra bằng các nhu động ở ruột. Khi bị mắc hội chứng ruột kích thích, thì nhu động trong ruột sẽ co thắt một cách bất thường. Tới lúc cơ co thắt quá mức, sẽ gây ra hiện tượng tiêu chảy. Ngược lại, cơ co thắt chậm hơn, sẽ khiến người bệnh bị táo bón. Trường hợp nhu động ruột co bóp không liên tục, có các dấu hiệu bất thường thì sẽ tạo ra cảm giác đau bụng và buồn đi ngoài ngay tức khắc.

Hội chứng ruột kích thích thường xảy ra với ai?

Là một hội chứng khá phổ biến, cứ khoảng 100 người, thì sẽ có 10 đến 15 người gặp phải. Có một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, bệnh nhân nữ chiếm tỉ lệ cao hơn, gần gấp đôi so với người nam. Hội chứng ruột kích thích có xu hướng xảy ra nhiều hơn ở lứa tuổi vị thành niên, nhưng không có nghĩa là người già không có khả năng mắc bệnh.

Dấu hiệu và triệu chứng hội chứng ruột kích thích

Các dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng này có thể khác nhau tùy theo cơ địa mỗi người và thường dễ bị nhầm lẫn với các bệnh đường ruột khác. Một số dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng ruột kích thích có thể là là:

  • Chướng bụng, đầy hơi
  • Đau bụng, đôi khi là đau quặn bụng
  • Tiêu chảy hoặc táo bón, đôi khi là táo bón và tiêu chảy xen kẽ nhau
  • Xuất hiện chất nhầy lạ trong phân

Đa phần những người bị hội chứng ruột kích thích là mãn tính, mặc dù tình trạng này có các dấu hiệu và triệu chứng xấu đi, đôi lúc lại khá hơn và thậm chí là biến mất hoàn toàn.

dau-hieu-hoi-chung-ruot-kich-thich
Dâu hiệu đặc trưng của hội chứng kích thích ruột

Nguyên nhân gây ra hội chứng ruột kích thích

Nguyên nhân chính xác vẫn là một dấu hỏi dành cho các chuyên gia. Nhưng họ cũng đã tìm ra được nguyên nhân gây ra các triệu chứng co cơ bất ổn, điều đã gây ra hội chứng ruột kích thích. Ngoài ra, nhiều người khi mắc hội chứng này còn là bởi ruột non quá nhạy cảm, chỉ một bất thường nhỏ cũng khiến ruột bị kích thích mạnh mẽ.

Nhưng các nguyên nhân chính dẫn tới hội chứng ruột kích thích là các yếu tố dưới đây:

  • Tâm lý: Ức chế tinh thần, căng thẳng và một số yếu tố tâm lý khác
  • Thực phẩm: Sự liên quan giữa dị ứng thực phẩm hay chứng không dung nạp lactose với hội chứng ruột kích thích chưa được chứng minh rõ ràng về sự liên quan, nhưng ở một số trường hợp, khi ăn một số loại thực phẩm nhất định có thể sẽ gây ra các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích một cách nghiêm trọng.
  • Các tác dụng phụ của một số loại thuốc kháng sinh
  • Thay đổi nội tiết tố, có thể do chu kỳ kinh nguyệt
  • Đường tiêu hóa bị nhiễm khuẩn
  • Do các yếu tố di truyền.

Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng ruột kích thích là gì?

Tiêu chuẩn để chẩn đoán hội chứng ruột kích thích có thể là các dấu hiệu, triệu chứng, tần suất đi ngoài… Chi tiết bao gồm:

1. Tiêu chuẩn Rome III (2006)

Những tiêu chuẩn Rome III (2006) để chẩn đoán hội chứng ruột kích thích yêu cầu bệnh nhân phải có tình trạng đau bụng thường xuyên xảy ra hoặc khó chịu ít nhất là 3 ngày mỗi tháng, và liên tục trong 3 tháng trước đó và kết hợp với 2 hoặc nhiều hơn các điểm sau đây:

  • Cơn đau giảm sau khi đi ngoài.
  • Cơn đau thay đổi theo số lần đi ngoài..
  • Khởi phát đau liên quan đến sự thay đổi về hình thức và cả hình dạng của phân (lỏng hoặc rắn).

2. Những triệu chứng phụ, hỗ trợ cho việc chẩn đoán hội chứng ruột kích thích bao gồm:

  • Sự bất thường về số lần đi ngoài
  • Đi ngoài ra phân có kèm chất nhầy.
  • Thay đổi về hình dạng, thể thức của phân.
  • Thay đổi về kiểu cách đi ngoài (mót đi tiêu và/hoặc mót rặn)
  • Đầy bụng, chướng bụng, khó tiêu

Có 4 mô hình phân bao gồm:

  1. IBS-D (tiêu chảy nhiều hơn).
  2. IBS-C (táo bón nhiều hơn).
  3. IBS-M (tiêu chảy và táo bón cùng lúc).
  4. IBS-A ( tiêu chảy xen kẽ giữa táo bón).

Điều đáng chú ý nhất là trong vòng 1 năm, có tới 75% bệnh nhân thay đổi về phân nhóm, và khoảng 29% chuyển đổi giữa IBS-C và IBS-D.

Cách điều trị hội chứng ruột kích thích?

Đã có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng bệnh nhân hội chứng ruột kích thích rất dễ bị tăng nhu động ruột so với những người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh bình thường. Những triệu chứng của hội chứng cũng thường tái đi tái lại nhiều lần, thường kéo dài nhiều năm sau đó. Việc điều trị bệnh sẽ được tập trung vào việc làm giảm đi các triệu chứng, nhằm cải thiện tâm lý và chất lượng sống của người bệnh.

dieu-tri
Điều trị hội chứng kích thích ruột không dễ ràng

Các phương pháp điều trị hội chứng ruột kích thích bao gồm:

Thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý

Khi mắc hội chứng ruột kích thích, bạn nên lưu ý tới chế dinh dưỡng và các loại thực phẩm trong bữa ăn hàng ngày như sau:

  • Hạn chế những loại thực phẩm không dung nạp, khó tiêu, có khả gây tiêu chảy và đau bụng. Ví dụ như: hoa quả nhiều đường,  khoai, sắn, chất kích thích, đồ uống nhiều đường, tuyệt đối không ăn bánh ngọt nhiều bơ và có ga, thức ăn để lâu, được bảo quản không tốt,…
  • Trường hợp bị táo bón, bạn nên tránh thức ăn khô, nước mắm, đồ nhiều gia vị,… vì dễ gây táo bón. Nên uống nhiều nước, ăn nhiều chất xơ, rau quả tươi…
  • Không nên ngồi nhiều một chỗ, tránh tâm lý căng thẳng, tăng cường hoạt động thể chất như tập thể dục nhẹ, đi bộ vào buổi sáng,…
  • Luyện tập chế độ đi ngoài một lần trong ngày vào mỗi buổi sáng sau khi thức dậy là tốt nhất.

Hội chứng ruột kích thích nên uống thuốc gì để điều trị tốt?

Khi việc điều chỉnh chế độ ăn và sinh hoạt, mà người bệnh không có dấu hiệu thuyên giảm các triệu chứng, thì người bệnh hội chứng ruột kích thích cần phải sử dụng thuốc để tiếp tục điều trị. Tùy theo tình trạng thể chất và triệu chứng của người bệnh mà bác sĩ sẽ đưa ra các option khác nhau. Các loại thuốc có thể được chỉ định nhằm mục đích điều trị như: thuốc chống táo bón, thuốc chống co thắt, thuốc chống đầy hơi hay thuốc an thần, thuốc trị tiêu chảy…

Nhóm thuốc điều trị triệu chứng tiêu chảy

  • Thuốc chống tiêu chảy: Questran, Imodium, Diarsed.
  • Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày: Actapulgite, Bismuth, Smecta.
  • Thuốc kháng sinh Rifaximin.
  • Sử dụng vi khuẩn thay thế: Enterogermina, Antibio, Lacteol.

Nhóm thuốc điều trị chứng táo bón

  • Thuốc trị táo bón tạo khối: Gồm những loại thuốc thuốc chứa chất xơ, chất sợi từ hạt củ, quả; chất nhầy như rau câu, cám lúa mì như Igol, Equate, Normacol,… Những thuốc này rất thích hợp với người có chế độ ăn ít rau củ, trái cây nhưng lại không phù hợp với những người uống ít nước.
  • Thuốc trị táo bón thẩm thấu: Những loại thuốc này sẽ có tác dụng là kéo nước vào lòng ruột, giữ nước, làm mềm phân, bao gồm: Forlax, Magie Sulfat, Lactulose, Sorbitol,…
  • Thuốc kích thích chức năng vận động bài tiết của ruột: Picosulfat, lô hội, Bisacodyl, muồng trâu, …
  • Thuốc Eluxadolin, Lubiprostone, Linaclotide.
hoi-chung-ruot-kich-thich-nen-uong-thuoc-gi
Thuốc là biện pháp cuối cùng trong phác đồ điều trị

Chú ý: không nên lạm dụng và sử dụng thuốc trị táo bón kéo dài. Khi dùng thuốc cần có sự hướng dẫn của bác sĩ.

Thuốc chống co thắt điều trị đau bụng và chướng bụng

  • Thuốc kháng Cholinergic: Atropin, Buscopan.
  • Thuốc chống co thắt hướng cơ trơn: Meteospasmyl, Sapmaverin, Duspatalin,…

Nhóm thuốc triển vọng mới: tác dụng trên thụ thể 5-HT

  • Thuốc đối vận 5-HT có tác dụng trị tiêu chảy: Alosetron, Cilansetron.
  • Thuốc đồng vận 5-HT có tác dụng trị táo bón: Prucalopride, Tegaserod,…

Nhóm thuốc chống trầm cảm

Khi người bệnh bị đau hoặc trầm cảm, bác sĩ cũng có thể chỉ định cho họ sử dụng các loại thuốc chống trầm cảm ba vòng hoặc tái hấp thu Serotonin chọn lọc chất ức chế. Những loại thuốc này giúp làm giảm trầm cảm, ức chế hoạt động của tế bào thần kinh điều khiển ruột.

Với những thông tin về hội chứng ruột kích thích ở trên, hi vọng phần nào giúp ích được cho bạn đọc trong quá trình chẩn đoán và điều trị hội chứng ruột kích thích. Bài viết tới đây là hết, hẹn gặp các bạn độc giả ở những bài viết sau. Mọi câu hỏi và thông tin đóng góp vui lòng để lại dưới phần bình luận. Xin chào và hẹn gặp lại.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *